Afdrukken
Lightroom 2 – de Library
De eerste module waar je in Lightroom mee te maken krijgt is de Library. Daar heb je een overzicht over al je foto’s, mappen en verzamelingen, met trefwoorden en alle andere gegevens. In dit deel gaan we kijken wat je allemaal met deze module kunt doen en hoe je het beste dit overzicht kunt houden.
Foto’s importeren
Voordat je iets met Lightroom kunt doen, moet je eerst je foto’s importeren, van je harde schijf of je geheugenkaartje. Importeer je vanaf je harde schijf (om foto’s die je daar al eerder hebt opgeslagen in de Lightroom database op te nemen), dan kun je ervoor kiezen om de foto’s te laten staan op de originele plek, of om ze ergens anders heen te kopiëren. Je kunt met Lightroom dus prima je eigen mappenstructuur handhaven. Als je foto’s importeert vanaf een geheugenkaart, dan zul je ze uiteraard altijd kopiëren.
Meestal opent Lightroom automatisch het import-venster als je een geheugenkaartje in je kaartlezer stopt (mocht dit niet gebeuren, dan zit linksonder de knop ‘import’). In dit venster kun je de importsettings bepalen. In het eerste keuzemenu kies je wat Lightroom met je foto’s moet doen: op de originele locatie laten staan of kopiëren naar een nieuwe plek, en dan omzetten naar het DNG-formaat of in het originele formaat laten staan. Je geeft aan waar Lightroom de bestanden neer moet zetten, hoe ze geordend moeten worden, en of het programma meteen een backup van de originelen moet maken. Je kunt alle foto’s van het kaartje importeren, of alleen die van een bepaalde datum.
Bij het importeren kun je de namen van de bestanden aanpassen. Een template biedt daarvoor een aantal opties aan, maar je kunt ook gemakkelijk een eigen model voor naamgeving bepalen.
Er is bij importeren ook de mogelijkheid om alvast bewerkingen uit te voeren. Omdat die bewerkingen meteen op alle foto’s die je importeert toegepast worden, maak ik er eigenlijk nooit gebruik van. Maar het kan wel nuttig zijn als je bijvoorbeeld steeds hetzelfde cameraprofiel gebruikt. Lightroom levert een aantal presets mee voor zwart-wit, veel/standaard/weinig contrast en bepaalde effecten, en je kunt ook zelf een preset definiëren met bepaalde voorkeursinstellingen en correcties. Dat definiëren gebeurt in de Develop module, hierover volgende keer meer.
Wel erg handig is om meteen metadata (gegevens over de foto’s) en een aantal keywords (trefwoorden over wat op de foto staat) toe te voegen. Ook hier kun je weer presets aanmaken. Ik heb er eentje gemaakt die in ieder geval de gegevens over rechten en de fotograaf alvast bij elke foto zet. Per groep foto’s kun je trefwoorden toekennen zodat je foto’s straks makkelijker te vinden zijn. Als je de hele dag op één locatie hebt gefotografeerd kun je dit bijvoorbeeld al als trefwoord invoeren. De overige trefwoorden (zoals de onderwerpen) kun je later nog invoeren.
Het grootste deel van het scherm wordt in de library module gevuld met een overzicht van je foto’s. Je kunt gemakkelijk wisselen tussen een overzichtsbeeld (‘grid view’) met rijen kleine foto’s (de maat kun je zelf kiezen) en grote weergave van één geselecteerde foto (‘loupe view’). Wisselen kan via het menu, of een sneltoets ‘g’ voor grid en ‘e’ voor loupe), of door gewoon op een foto te dubbelklikken.
Er zijn verschillende manieren om je foto’s te selecteren of om er een rating aan te geven. Zo kun je verschillende foto’s van een kleurtje voorzien (en dus later alleen de ‘rode’ foto’s selecteren) of er een aantal sterren aan toekennen. Ik maak zelf tijdens de eerste selectie van de foto’s (waarbij alle slechte weg moeten) graag gebruik van de verschillende vlaggetjes. De slechte foto’s die ik niet wil bewaren worden ‘rejected’ (sneltoets ‘x’), de foto’s die er echt uitspringen krijgen een vlaggetje (sneltoets ‘p’). Op die manier kun je achteraf heel snel alle slechte foto’s selecteren en dan weggooien.
Heb je nou een hele serie gelijkende foto’s geschoten waarvan je alleen de beste wilt bewaren? Gebruik de ‘compare’ optie: via de snelkoppeling toets ‘c’ krijg je twee foto’s naast elkaar te zien zodat je deze makkelijk met elkaar kunt vergelijken. Handig is dat als je inzoomt op één foto (wat je in Lightroom doet door op een foto te klikken), de andere foto netjes meezoomt op hetzelfde deel van de foto. Dit maakt het vergelijken op 100% erg makkelijk.
Bestandsbeheer
In het linker venster heb je een overzicht van de verschillende mappen waar je je foto’s in hebt staan. In Lightroom maakt het niet uit of je je foto’s op je computer hebt staan of op een externe harde schijf. Zelfs als de schijf offline is, kun je nog tussen de previews zoeken naar de bewuste foto.
Als je foto’s uit verschillende mappen van hetzelfde onderwerp bijeen wilt brengen, of een selectie uit een map wilt bewaren, kun je dat eenvoudig doen door een verzameling (collection) aan te leggen. Bij het maken van een verzameling blijven de bestanden gewoon in hun eigen map staan en je maakt er ook geen kopie van, je geeft alleen aan dat de bestanden bij een bepaalde selectie horen. Eén en hetzelfde bestand kan dus best in meerdere verzamelingen voorkomen, en als je foto’s uit een verzameling verwijdert blijven de bestanden staan waar ze stonden.
Je kunt op een snelle manier een verzameling bijeenbrengen met ‘quick selection’: selecteer een (of meerdere) foto’s en toets ‘b’ om ze toe te voegen -iets wat je met dezelfde handeling weer ongedaan maakt. Deze ‘quick selection’ kun je uiteindelijk opslaan als een nieuwe verzameling, waarvan je de samenstelling altijd weer kunt wijzigen.
Trefwoorden en metadata
De Library module dient vooral voor het beheren van je foto’s: indelen, selecteren, ordenen, groeperen, en voorzien van keywords (trefwoorden) en metadata (onderwerp, onderschrift, plaats, rechten etc). Om overzicht te houden over je steeds groeiende database is het verstandig om tijd te steken in het invoeren van de juiste trefwoorden en metadata. Hierdoor kun je later makkelijk een bepaalde foto terugvinden en ook als je ze wilt aanbieden aan stockbureaus is het goed als de trefwoorden en metadata in orde zijn. Dit kun je allemaal doen in de rechterbalk.
In de ‘keyword list’ staan alle trefwoorden die je ooit gebruikt hebt. Als je een foto selecteert kun je in deze lijst zien welke trefwoorden er aan zijn toegekend (een vinkje voor het woord). Door een term aan te vinken voeg je een trefwoord toe aan een geselecteerde foto. Je kunt ook alle foto’s met een bepaald trefwoord zien door het pijltje achter het woord aan te klikken.
Foto’s kun je ook zoeken met het Library filter, dat in ‘grid view’ bovenaan het scherm met plaatjes staat. Bij ‘text’ kun je zoeken op de trefwoorden, met ‘attribute’ op kleuren, vlaggetjes of sterren die je hebt toegevoegd, met metadata op de overige gegevens. Dit filter werkt uiteraard alleen op de map die je links in beeld geselecteerd hebt. Wil je door alle foto’s zoeken, zul je bij ‘catalog’ ‘all photographs’ moeten selecteren.
Wat een erg handige optie is om het werk met de trefwoorden wat te beperken is het gebruik van synoniemen. Je kunt aan één trefwoord verschillende synoniemen hangen, waardoor je deze dan niet steeds in hoeft te voeren maar je er toch op kunt zoeken. Klik met de rechter muisknop op een trefwoord uit de lijst en selecteer ’edit keyword’. Je krijgt dan een schermpje waarin je eventuele schrijffouten kunt corrigeren, maar ook verschillende synoniemen toevoegen. Zo kan het handig zijn om hier de wetenschappelijke en Engelse naam in te voeren, of de diergroep waartoe je onderwerp behoort. Dit is de eerste keer wat meer werk, maar scheelt de volgende keren enorm. Vergeet in dit ‘edit keyword’ venster niet om de drie vinkjes eronder aan te vinken. Dan worden de synoniemen ook meegenomen in de IPTC-data als je de foto exporteert.
Tenslotte heb je in de rechterbalk van het scherm ook nog de mogelijkheid om de verschillende metadata te bekijken en in te vullen. Zo kun je de exif-gegevens bekijken (en foto’s hierop selecteren) en de IPTC gegevens invullen. Dit laatste is vooral handig als je je foto’s naar een stockbureau opstuurt of ergens anders op internet zet (de copyright info), maar helpt ook bij het overzicht houden over je eigen foto’s (alle foto’s uit een bepaald land of gebied selecteren).
Al deze gegevens kun je voor een foto invoeren, maar ook op een selectie in ‘grid view’.
Dit deel van het beheren van je foto’s is misschien niet het meest aantrekkelijke, toch is het zeker aan te raden hiermee direct te beginnen als je je database start. Ik heb nog een kleine 4000 foto’s zonder trefwoorden, allemaal foto’s die voor mij op dit moment onvindbaar zijn.
Exporteren
In Lightroom kun je erg veel met je foto’s doen, maar het kan gebeuren dat je je foto’s wilt exporteren (bijvoorbeeld voor gebruik op een website of presentatie). Dat gaat in Lightroom ook in de Library module, via een exportvenster. Hierin kun je dingen aangeven als de bestandsnaam, de plaats van opslaan, verkleinen, naverscherpen (vergeet dit niet!!) en het eventueel toevoegen van een watermerk.
Ook hierbij is het weer mogelijk bepaalde instellingen vast te leggen in een preset. Dit doe je door op het plusje onder de presets te klikken. Deze presets kun je dan weer bereiken door op een foto met je rechter muisknop te klikken en naar export te gaan. Je krijgt dan je hele lijst met export presets te zien, als je op eentje klikt worden meteen de instellingen hiervan toegepast en begint Lightroom je foto’s te exporteren. Op deze manier kun je heel snel een foto met de juiste instellingen exporteren.
Tot zover de Library module. In het volgende deel zal ik verder ingaan op de Develop module.
reacties
10 reacties op “Lightroom 2 – de Library”
plaats hier je opmerking
Uitgelicht – foto van de maand
[...] het Natuurfotoblog heb ik een vervolg geschreven over Lightroom 2. Dit keer gaat het over de library [...]
Heel helder verhaal Arjen. Alleen heb ik een ander probleem. Ik heb al zo’n 5 jaar een mapstructuur als volgt: Vogels>soort vogel>tiff bestanden. Binnen die map soort vogel heb ik een map RAW aangemaakt waar deze uiteraard bewaard worden.
Graag zou ik alles binnen Lightroom willen ordenen, maar weet niet waar te beginnen. Als eerste zou ik al de locatie van de standaard bibliotheek willen wijzigen, deze staat nu in Mijn afbeeldingen op de Systeemschijf, en die is niet al te groot. Al met al ben ik al een aantal uren bezig geweest maar kom er niet uit.
Groet, Aad
@Aad: type in Google in: “library location lightroom” en je vindt verschillende antwoorden, zoals deze (voor een Mac):
Method One
1 – Copy the Library to an external drive
2 – Delete the Library from your computer’s main drive
3 – Make an alias for the new Library, (right click / Make Alias) and copy the alias back to your User / Pictures directory
4 – Rename the alias on your main disk to Lightroom (remove the word alias from the name)
5 – Restart Lightroom
Method Two
) alleen de RAWs bewaren en de tiffs vergeten: allemaal loze ruimte en als je een beeld wilt hebben of bewerken kan exporteren vanuit LR erg makkelijk en snel.
Follow steps 1 & 2 above and then when launching Lightroom, hold down the Option key.
You’ll see a standard file dialog (above). Browse to the drive and folder where you want the Library to go and click OK. From then on Lightroom will use this new location as the Library location.
This is also a nifty way of creating a back-up of your Library. Just copy the whole thing to another drive using the Finder. Then, if you ever need to access it, simply use this method to reconnect Lightroom to its Library, which is now in a new location. This also eliminates the need to have an alias file on your primary drive.
Ik zou zelf (doe ik dus ook
Wat ik zelf doe (maar niet nodig is voor LR als je vaart op de metadata) is per shoot een folder aanmaken met datum yyyymmdd, lokatie en onderwerp. En daarin staan dus de RAWs. Op die manier hou je ook “visueel” overzicht waar wat staat. Maar nogmaals, met de metadata werkt dat ook als je alles in een grote directory mikt. Up to you.
Als je wat rondzoekt op het www kom je vele handige info tegen over LR`, cursussen, handleidingen, forums etc. Ik google trouwens alles in het (american) Engels omdat er veel meer info beschikbaar is dan in het NLs.
Wat handig is, en wat nieuw voor mij was (merci Arjen!) is het gebruik van synoniemen. Ik had een heel andere oplossing in mijn hoofd, maar dat is een gepuzzel en gedoe, maar synoniemen is natuurlijk heel handig.
Ik heb geen LR bij de hand nu, maar ik neem aan dat je een hele hoop synoniemen kunt aanmaken bij een key-word (Engelse naam, Latijnse naam, Nederlandse naam). Maar … kun je ze ook uitwisselen (m.a.w. herkent het systeem dat Passer domesticus een Huismus of House Sparrow is en vice versa?); dat is handig omdat je soms wel de NLse naam hebt en niet de Latijnse / Engelse etc.
Succes!
gr, Phil
Phil,
Je geeft aan dat het bewaren van TIFF bestanden loze ruimte is. Als je al je bewerkingen in Lightroom uitvoert ben ik het met je eens, maar vergeet niet dat er nog veel mensen (waaronder ikzelf) zijn, die in Photoshop het merendeel van hun (vooral lokale) bewerkingen uitvoeren. Dan is het raadzaam je TIFFs wel te bewaren!
Gr
Marijn
Ha Marijn,
Ik snap niet helemaal wat je bedoelt; als je de bewerkingen in PS wilt bewaren, waarom dan in tiff? Dan doe je dat toch in in .psd? Ik gebruik beide software paketten nog samen (sommige dingen vind ik in PS handiger cq ben ik nog niet ontwend, hehehe), en ik exporteer dus ook naar tiff voor ik met PS aan de slag ga. Daarna kan de tiff file weg, als ik klaar ben met wat ik had willen doen. Is de bewerking heel erg belangrijk, dan bewa ar ik de .psd (zelden het geval, vreet zoals je weet nog fors meer aan opslagruimte).
Vr gr, Phil
Fijn!…en heel herkenbaar inmiddels, na ruim een half jaar Lightroom…wel nog een vraagje…na al m’n (overgebleven) foto’s bewerkt te hebben sla ik ze via Library op als jpeg bij de oorspronkelijke bestanden…en bovendien als thumb (via (Web) …dan heb ik alles compleet naar mijn idee…vraag…Lightroom slaat de bestanden via web automatisch verscherpt op…doorgaans vind ik dat ook scherp genoeg om niet nog eens na te verscherpen voordat ik een foto bijv. aan Birdpix aanbied…wat zijn jouw ervaringen daarmee?
hartelijke groet,
Peter
Hi Peter,
Geen antwoord op je vraag tav verscherpen maar wel een vraag: waarom sla je de foto’s ook op in jpeg? De originelen met de set van bewerkingen (in LR) zijn immers toch voldoende? Ik exporteer ze pas in een gewenst format (bv JPEG) als ik ze nodig heb. Lijkt me zonde van de ruimte eerlijk gezegd.
gr, Phil
Phil, ik ben gisteravond aan het stoeien geweest en heb de library naar een andere locatie gezet. Uiteindelijk wil ik zoveel mogelijk alleen de RAW bestanden bewaren, en voor mijn website exporteren naar JPG.
Nu blijkt dat er bij een RAW de horizon hinderlijk scheef staat. Ik open de foto in CS4 en bewerk hem dusdanig zodat er een perfect beeld overblijft.
Ik moet deze dan opslaan als TIFF, en dat is dus weer een bestand van rond de 50 mb. Je hebt dan een x aantal RAW bestanden en er enkele(bewerkte) TIFF bestanden tussenstaan. Klopt dit, en hebben jullie dit ook zo op de computer?
Groet, Aad
@Aad: je kunt de horizon toch ook gewoon in LR rechtzetten (in raw), dan is er helemaal geen probleem met TIFF’s…
Verder snap ik je probleem geloof ik niet helemaal. Je kunt in de library module gewoon mappen (of groepen foto’s) verplaatsen door ze aan te klikken en te slepen naar de plek die je wilt. Dan is het toch ook opgelost?
@Peter: Als je LR2 hebt, heb je in het exportmenu de optie om de foto’s te verscherpen na het verkleinen. Bij gebruik op internet heb ik die altijd aan staan (over het algemeen op “screen, low”), maar je kunt hem ook uitzetten als je dat liever hebt.
Hallo Phil,
Wat ruimte betreft…ik gebruik een externe schijf van 1 Terrabite voor de opslag van mijn foto’s…over 2009 bekeken is die nog niet voor een kwart vol…dus aan ruimte geen gebrek…Ik vind het wel prettig om bestanden die ik wil bewaren ook als Jpeg op te slaan, om te kunnen zien hoe een foto er uit ziet in een ander programma dan Lightroom…als ik zie dat een foto ook in, bijvoorbeeld, windows fotogalerie mooi scherp is, geeft dat voor mij een extra indicatie over de kwaliteit van de foto (dat soort viewers laten geen Raw bestanden zien…)