Afdrukken
Fotograferen op Helgoland
Helgoland ligt zo’n 70 km uit de kust in de Duitse Bocht van de Noordzee. Het behoort tot de deelstaat Sleeswijk-Holstein en is niet eens 2 km² groot. Er wonen zo’n 1500 mensen die vrijwel allemaal leven van het toerisme. Helgoland beschikt over een klein strand, maar is vooral bekend om zijn roodgekleurde rotskust die tot 61 meter hoog uit zee omhoog rijst. Juist die kliffen zorgen voor de nestgelegenheid van heel wat zeevogels.
Naast het ‘hoofdeiland’ ligt het sympathieke Dune, een zandig eilandje waar veel naturisten rondlopen en slechts een bungalowpark met één café-restaurant staat. Helgoland is verkeersvrij: er zijn maar een paar auto’s en fietsen is er verboden. Het eiland heeft een rijke oorlogsgeschiedenis maar daar is het ons niet om te doen. We hebben vooral interesse voor de prachtige mogelijkheden die dit eiland biedt voor natuurfotografie!
Hoe er te komen, accommodatie
Helgoland is makkelijk te bereiken vanuit de Duitse havenstadjes Cuxhaven en Willemshaven. Het is dan ook een uitverkoren bestemming om een lang weekendje, zonder al te veel verlies aan reisuren. Het duurt vanuit Cuxhaven zo’n 2 uur voor de Ferry aanmeert in het kleine haventje op het eiland. Alle reizigers worden met sloepen aan land gebracht.
Het ontvangstkantoor met de toeristische informatie bevind zich op zo’n 200 meter van de aanlegsteiger. Het is dan ook erg makkelijk om daar inlichtingen in te winnen over de beschikbaarheid van kamers, een hotelletje of een appartementje. Het hangt er maar vanaf welke accommodatie je verkiest. Prijzen zijn vergelijkbaar met die in Nederland en dat is dus wel iets duurder dan op het Duitse vasteland. Eigenlijk kan je nog wat compenseren door inkopen te doen op zaken waar veel taksen worden op betaald, het eiland is immers taxfree.
Eenmaal je er een paar uurtjes vertoeft zal het je wel gauw opvallen dat alles wel heel kortbij is op dit eilandje. Na twee dagen heb je de indruk dat je zowat alles en iedereen al een keertje bent tegengekomen. Dat geldt natuurlijk niet voor de ‘fotografieobjecten’ want op Helgoland kan een natuurfotograaf makkelijk een paar weken zoet zijn.
Vogelfotografie
Het eiland is één van de allerbeste plaatsen van Europa om in het najaar de vogeltrek en de daarmee gepaard gaande zeldzame gasten te observeren (er zijn inmiddels al 425 vogelsoorten op het eiland waargenomen!). Toch wordt Helgoland door natuurfotografen het meest bezocht in de late lente. De reden hiervoor is duidelijk: in deze periode is het in de zeevogelbroedkolonie erg druk.
Mei en juni zijn de beste maanden om de Jan-Van-Genten, Zeekoeten en (zoals altijd, veel minder) Alken op de ijzerkleurige, bijna rode kliffen op en rond hun nesten te fotograferen. Ook honderden Drieteenmeeuwen en tientallen Noordse Stormvogels scheren voortdurend langs. Sinds 2009 is de fotografie van zeevogels op het land (bij de nesten dus) een stuk minder interessant geworden nu je niet meer vlakbij de rand van de klif kunt komen: er is een hek geplaatst tot op enkele meters van de afgrond. Alhoewel er vaak mensen zijn die tussen de draad doorkruipen of erover heen gaan (die laatste zijn meestal grote Hollanders) zou ik toch iedereen aanraden om binnen de omheining te blijven. Sommige fotografen zijn heel vindingrijk en zoeken een origineel of een beter fotografiestandpunt zonder daarbij de regels te overtreden (zie foto).
Echte portretfotografie is tegenwoordig alleen nog makkelijk te doen met supertele’s maar wees gerust…. vliegbeelden zijn heel makkelijk te maken met een 300 millimeterlens. Zoals zo vaak is de beste tijd om te fotograferen in de ochtenduren. Niet alleen voor het mooie licht maar vooral ook omdat dan de zon pal achter je staat. ‘s Avonds, als de zon onder gaat – overigens behoren de zonsondergangen op Helgoland misschien wel tot de mooiste die ik ooit zag – zit de zon langszij en heb je vaak te maken met lelijke streepjes schaduw op de helft van de vogelkop. Natuurlijk zijn de aanvliegende Jan-van-Genten het hoofdspektakel.
De vogels zijn door hun zwart-wit kleed moeilijk te belichten. De stelregel om een zwarte vogel tegen de lucht (lichte achtergrond) een flink stuk te overbelichten valt hier weg omdat het overgrote deel van de vogel wit is. Ik raad je dan ook aan om maximaal 1 volle stop te compenseren. DE grote moeilijkheid is dat de vogels zo onder de kim vliegen en dat de zee een vaak donkerblauwe kleur heeft. Plotseling komt de vogel dus van een ‘overbelichtingszone’ in een ‘onderbelichtingszone’ terecht en dat schept natuurlijk problemen.
Bij vrijwel al mijn geslaagde vliegbeelden van Genten met de donkere zee als achtergrond hanteerde ik een compensatie van min 3-4 stops. Let maar op, foto’s van de snelle witte vliegers die worden genomen zonder compensatie zijn sowieso overbelicht, waardoor het wit in de vogel snel wordt ‘uitgebeten’.
Om een goede fotografieplek uit te kiezen bestaan verschillende tactieken, maar het beste is om een tijdje de langs scherende vogels van op afstand te observeren en je dan een plaats te kiezen waar je een uurtje blijft volharden. Je kunt ervan op aan: als een vogel tweemaal kortbij voorbij komt doet hij dat ongetwijfeld nog een derde, vierde en vijfde keer. De meeste vogels hebben een vliegpatroontje en het leuke op Helgoland is dat je altijd meerdere kansen krijgt om die wereldfoto (denk je zelf dan) te maken die je in gedachten had.
Denk er ook eens aan om ‘andere’ foto’s te maken dan de standaardfoto’s die overvloedig op de site verschijnen. Houd in de smiezen of zich een leuke andere situatie voordoet (boot die voorbijkomt, leuke voorgrond, …) en maak er gebruik van!
Een andere uitdaging was voor mij om twee vogels die vlak bij elkaar vlogen samen op één plaat te zetten. Niet zo evident hoor, bekijk maar even alle vluchtfoto’s van Genten op Birdpix, duo’s zitten er écht niet veel tussen.
Denk er ook even aan om ‘s avonds je telelens niet te vroeg op te bergen om met je groothoek de zonsondergang te lijf te gaan. Nee, blijf even verder vogels fotograferen want foto’s als deze, van zo’n Gent met als achtergrond een bloedmooie oranje sunset doen zelfs ervaren fotografen in ongeloof verzinken.
Naast de zeevogels is een bezoek aan het lagere gedeelte, vlakbij het museum met een namaak zeetorentje, altijd de moeite. Duindoorn vormt er de hoofdvegetatie maar er staan ook nog wat wilgen. Er broedt nachtegaal, grasmus en graspieper en er zijn altijd wel wat vinkachtigen aanwezig. Ik had het geluk om in juni van 2009 enkele Roodmussen voor de lens te krijgen. De zangvogels zijn hier uitermate mak.
Zoogdierfotografie
Je kunt je voor een paar Euro met een kleine ferryboat naar het enkele honderden meter verder liggende Dune laten verschepen. Het is een piepklein eilandje waar naast de Gewone Zeehonden ook een grote kolonie Grijze zeehonden aanwezig is.
Op het eiland ervoer ik een zeer grote ‘sociale controle’ onder de fotografen. Iedereen hield zich aan een ongeschreven code om de dieren niet te verstoren tijdens hun lui vertoeven op het strand. Alhoewel ik zeker de indruk had een heel stuk dichter te kunnen, deed ik dat (uiteraard) niet -maar ik moet zeggen dat je dan met zijn allen wel te kijk staat als een stelletje niets vermoedende bakvissen leuk door de groep zeehonden wandelt en die dieren nauwelijks de zee in gaan.
Een goede raad is om je te positioneren op zo’n 40 meter van de dieren terwijl het vloed wordt. De dieren komen dan naar je toe gehuppeld en na een paar uurtjes kan het makkelijk gebeuren dat je er gewoon tussen ligt. Och ja, ook Dune herbergt vogels: de Scholeksters zijn er nergens zo mak en op de betonblokken zitten altijd wel Eiders met jongen terwijl de mannetjes omstreeks deze tijd van het jaar nog hun mooie groene kop bezitten.
reacties
9 reacties op “Fotograferen op Helgoland”
plaats hier je opmerking
Uitgelicht – foto van de maand
Ik heb er nu al zin in..
Prachtig Rudy!
Bedankt voor vele info van waar je op moet stappen ed. Mooie foto’s ook uiteraard.!
Groeten Tjeerd
Rudi, het door jou geschetste “probleem” (Plotseling komt de vogel dus van een ‘overbelichtingszone’ in een ‘onderbelichtingszone’ terecht en dat schept natuurlijk problemen.) is te ondervangen door op “MANUAL” over te schakelelen.
Jan
Leuk en overzichtelijk verhaal rudi. fijn.
Fraai verhaal Rudi,
misschien wat voor de toekomst…
er staan in ieder geval fraaie foto’s ook in je verhaal…
en verder de complimenten voor je verhaal
gr koos
Leuk verhaal om te lezen. Zeer bruikbare informatie, lekker praktisch, een puike bijdrage Rudi.
Met groet,
Dirk-Jan
Ha Rudi, leuk verhaal met mooie illustrerende foto’s. Aan die zeehond te zien had je die dag het verkeerde luchtje op…
groet,
Janneke
Helder verhaal en goede tips. Vooral het rondscharrelen spreekt me aan. Dat geeft idd vaak de meeste kans op Helgoland. Ondanks dat er hekken staan is het nog steeds niet nodig om supertele’s te hebben. Ook met een 70-200mm heb ik mooie vliegbeelden kunnen maken van JvG die terug naar het nest kwamen. De tip t.a.v. gedrag, herhaling en voorspelbaarheid is erg goed. Als je daar goed op let kun je prachtplaten maken. Vwb Dune is mijn ervaring dat het idd lastig is om de 30m afstand te bewaren. Mijn ervaring is dat de zeehonden erg nieuwsgierig zijn (zeker de jongen). De sociale controle heb ik niet zo ervaren. De natuurwacht spreekt sommige mensen (terecht) aan, maar dat is het dan ook wel. Helgoland is een aanrader!
Gr
Hillebrand
Superfoto’s en hele bruikbare tips! Dankjewel..
Hallo ik ga 02-08-2010 t/m 08-08 2010 naar Helgoland.om te foto graferen.
kun je mij nog nuttige tips geven.
Prachtige en informative site heb je.
bvb mijn hartelijke dank.