Afdrukken
Lightroom 2, van bits naar output
[Voor het schrijven van dit artikel is de Engelse Mac-versie van Lighroom 2.4 gebruikt. Lightroom is tegenwoordig ook beschikbaar in een Nederlandse versie en is uiteraard ook verkrijgbaar voor Windows.]
De meesten van ons zitten het liefst buiten in het veld, de wereld te bekijken door de zoeker van een camera. Maar als we dan een succesvolle dag buiten hebben gehad, moeten al die foto’s toch op de computer bekeken, geselecteerd en bewerkt worden. Het is dan handig als we daar zo weinig mogelijk tijd aan kwijt zijn, zodat we zo snel mogelijk weer naar buiten kunnen. Adobe Lightroom is een programma dat daar enorm mee kan helpen.
Wat is Lightroom?
Adobe Lightroom is een workflow-programma, wat inhoudt dat je hiermee alles kunt doen van het importeren van de foto’s tot het presenteren –op verschillende manieren- van het uiteindelijke resultaat. Lightroom heeft hier vijf verschillende modules voor: Library, Develop, Slideshow, Print en Web.
Het grote voordeel van Lightroom is dat het je hele workflow overneemt. Je hebt maar één programma nodig voor alles wat je met je foto’s wilt doen. Dat maakt foto’s beheren en bewerken een stuk efficiënter, waardoor je weer meer tijd in het veld kunt doorbrengen.
Een ander groot voordeel van Lightroom is dat alle bewerkingen non-destructief zijn. Het programma registreert je bewerkingen en laat zien welk effect ze op het beeld hebben, maar je slaat niets definitief op tot het moment dat je een beeld exporteert, voor presentatie of afdrukken. Het oorspronkelijke bestand blijft gewoon behouden en alle bewerkingen die je erop hebt uitgevoerd staan in de database opgeslagen. Mocht je na export van een bestand waarop je 10 bewerkingen hebt uitgevoerd iets willen wijzigen aan bewerking nr 2 of 5, dan kun je dit doen zonder de bewerkingen erna te hoeven overdoen.
Ter verduidelijking een kort demofilmpje, dat je online kunt bekijken
(Kijk je liever offline: klik met je rechtermuisknop hier en klik op ‘Bestand downloaden als…’, daarna bestand openenen met je browser.)
Photoshop of Lightroom?
Veel fotografen gebruiken Photoshop voor het bewerken van hun foto’s. Zelf deed ik dit vroeger ook en dat ging best aardig. Het was echter wel steeds zoeken naar de juiste tools tussen de duizenden mogelijkheden die Photoshop biedt. Lightroom is speciaal voor fotografen ontwikkeld, waardoor de bewerkingsmogelijkheden beperkter zijn, maar wel precies toegespitst op die doelgroep. Hierdoor vind ik Lightroom een stuk overzichtelijker en dus makkelijker in gebruik.
Dat je door de non-destructieve bewerkingen altijd terug kunt, vind ik een groot voordeel van Lightroom. In Photoshop (of andere fotobewerkingsprogramma’s) is dat vaak erg lastig of niet mogelijk.
Verder is Lightroom veel meer dan alleen een fotobewerkingsprogramma. Het is ook een database waar je snel je foto’s in terug kunt vinden en je kunt er bijvoorbeeld slideshows of webpresentaties (en hele gelikte, met Flash) mee maken, om in een website op te nemen.
Tenslotte is Lightroom een stuk goedkoper dan Photoshop CS.
Door dit alles doe ik alles in Lightroom en gebruik ik Photoshop nauwelijks meer. Dat laatste is naar mijn idee vooral geschikt voor degenen die uitgebreide beeldbewerkingen maken.
Library module (klik voor grotere afbeelding)
De basis-lay out
Alle vijf de modules hebben dezelfde lay-out. Centraal heb je het veld voor je foto’s. De manier waarop je foto hier gepresenteerd wordt, is afhankelijk van de module waar je in zit. Bovenin zit een balk waarin je de verschillende modules kunt kiezen. Onderin zit een filmstrip, waardoor je in elke module overzicht hebt over een reeks foto’s en de juiste kunt kiezen. Verder zit er hier een knop waarmee je altijd terug kunt naar de library-module en kun je dingen instellen voor als je een secundaire monitor hebt.
De twee balken links en rechts verschillen sterk per module. Links kun je over het algemeen presets vinden, hier later meer over. Rechts staan alle verschillende opties die je in kunt stellen voor elke module. Hier ook meer over bij de bespreking van de verschillende modules.
Zelf geef ik er altijd de voorkeur aan om m’n foto zo groot mogelijk in beeld te hebben en zo weinig mogelijk overbodige informatie. Hier heb je in Lightroom twee mogelijkheden voor. Je kunt elke balk wegklikken door op het witte driehoekje ernaast te klikken. Op die manier ben je de balken kwijt, en je kunt ze steeds weer terug krijgen door weer op dat zelfde driehoekje te klikken. Een alternatief is om te dubbel klikken op dit driehoekje. De balk verdwijnt nu, maar als je er in de buurt van komt, dan verschijnt hij weer. Dit kan handig zijn voor balken die je niet langdurig nodig hebt maar waar je snel bij moet kunnen.
Web module, met rechterbalk ingeklapt (klik voor grotere afbeelding)
Een aardig extraatje is dat je door 1 x “L’ te typen de zijbalken donkerder maakt, en met 2 x “L” alles om de foto heen helemaal zwart maakt, zodat je het beeld goed kunt beoordelen zonder dingen eromheen die afleiden.
Sneller werken?
Binnen Lightroom zijn een hele boel sneltoetsen aanwezig om met één aanslag bepaalde dingen te doen. Een aantal van deze toetsen gebruik ik zo vaak dat ik die direct weet te vinden, maar naar andere moet ik steeds zoeken. Gelukkig heeft Lightroom ook hier een oplossing voor: als je op cmd / drukt (pc: ctrl /) dan krijg je een overzicht van de sneltoetsen in die module. Nu hoef je alleen deze sneltoets nog maar te onthouden 
Presets
Ook met presets kun je veel gebruikte handelingen versnellen. Presets zijn in elke module beschikbaar en je kunt hiermee bepaalde instellingen opslaan. Dit kan over heel verschillende dingen gaan, van bewerkingen die je erg vaak uit moet voeren, tot een website- of slideshow-format dat je vaak gebruikt. Op deze manier hoef je niet steeds weer dezelfde handelingen uit te voeren en hoef je alleen maar deze preset aan te klikken en klaar! Presets worden ook onderling uitgewisseld en zijn via fora o.a. van Adobe LR te verkrijgen (al dan niet gratis).
Tot zover het algemene deel over Lightroom. Volgende keer ga ik verder in op de Library module.
reacties
13 reacties op “Lightroom 2, van bits naar output”
plaats hier je opmerking
Uitgelicht – foto van de maand
Duidelijk verhaal, en over Lightroom heb ik al meerdere positieve uitingen gehoord. Ik kijk uit naar het volgende deel van deze blog.
Even een vraag: wat betekent “Verder zit er hier een knop waarmee je altijd terug kunt naar de library-module en kun je dingen instellen voor als je een secundaire monitor hebt”?
groetjes
Sonja
“Even een vraag: wat betekent “Verder zit er hier een knop waarmee je altijd terug kunt naar de library-module en kun je dingen instellen voor als je een secundaire monitor hebt”?”
Dit is de balk waar oa. de bestandsnaam in staat (direct boven de filmstrip). Met de eerste twee knoppen (waar 1 en 2 in staat) kun je instellen wat er in je eerste en tweede monitor (indien aanwezig) gebeurt. Zo kun je bijvoorbeeld in 1 monitor het overzicht van je foto’s hebben, terwijl je de geselecteerde foto op je tweede scherm ziet.
De knop hiernaast (met allemaal blokjes) leidt je altijd weer naar de library-module (vergelijkbaar met de g-toets op je toetsenbord).
Groeten, Arjen
ik vind het een erg goed idee om over dit onderwerp te schrijven! ik ben een groot fan van lightroom, maar wil er graag meer over weten en leren! zo kan ik bijvoorbeeld dingen die ik eerder heb geimporteerd vaak niet terugvinden.
groet Peter Lindenburg
Aha…Dank je Arjen !
groetjes Sonja
Heel herkenbaar en prettig instructief verhaal…ik gebruik inmiddels ook niks anders meer en merk inderdaad hoe snel ik nu klaar ben met honderden foto’s na een leuke sessie…inclusief het archiveren!
leuk!
Peter
Hoi Arjen,
Zelf gebruik ik ook al enige tijd Adobe Lightroom.
Ik ben er erg tevreden over en het is een super fijn programma om mee te werken. Het synchroniseren vind ik een handige tool.
Ik vind je uitleg erg leuk om te lezen.
Ik kijk al uit naar je volgende verhaal over Lightroom.
Een ieder is nooit te oud om te leren, dus alle info is nuttig en leuk om te lezen.
Groetjes van Agnes
Goed dat er aandacht aan wordt besteed; hopelijk trekt het nieuwe gebruikers over de streep want het is een gewledig programma.
Een nadeel vind ik nog steeds dat de database vrij traag is bij veel bestanden.
Voor de andere gebruikers: op het www is enorm veel te vinden aan tools en instructiefilms. Misschien is het goed om die eens op een rijtje te zetten i.p.v. ze uitgebreid te gaan herhalen hier?
gr, Phil
Hoi Arjen,
Fijn dat er wat uitleg komt over adobe lightroom, ik pruts nog wat af op Photoshop, met belabberde resultaten.
Mijn vraag is, kan ik dit programma delen met een collega, of werkt dat niet zo?
Vrgr Johan
Ik gebruik Lightroom al denk ik 2 jaar maar iedere keer leer ik weer wat bij.
Zoals nu, de ‘L’ aantikken, dat wist ik nog niet.
Handig!!
Grt Caspar
[...] kan helpen. Voor het Natuurfotoblog heb ik een artikel geschreven over dit nuttige programma. In het eerste deel ga ik in op wat lightroom is en waarom het zo’n handig programma is voor [...]
Vreemd dat er nu ineens erg veel reacties komen, terwijl er al een eerdere editie over de bibliotheek is geschreven.
Ik heb het idee dat de meeste gebruikers de bibliotheek niet gebruikt.
Eerlijk gezegd vind ik het gebruik ervan erg nuttig, maar om al mijn oude opnames hier in te plaatsen is nog een heel karwei.
Heb overigens nog een leuke tip: Om de horizon recht te zetten moet je buiten je beeld (foto)in de croptool gaan staan. Hier verandert de aanwijzer in twee pijltjes die je kunt roteren. Wanneer je de CTRL knop ingedrukt houdt, wordt er een waterpasje getoond, en kun je langs de horizon een lijn trekken waarop de foto roteert. Altijd handig!
Groet, Aad
Arjen,
Als beginnend fotografe ben ik heel erg blij met de uitleg over Lightroom. Ik heb een hele mooie camera waarmee ik RAW fotografeer. De gemaakte foto’s wil ik graag wegzetten zowel in RAW als Jpeg. Maar …. ik weet niet hoe dat werkt in Lightroom. Kan jij me helpen?
Bedankt,
Liesbeth
@liesbeth: Waarom zou je je foto’s zowel in raw als in jpeg weg willen schrijven? Het voordeel van de combi LR en raw is dat je die jpg’s eigenlijk helemaal niet meer nodig hebt. Pas als je een foto exporteert (bijv. voor plaatsing op een website) maak je er een jpeg van.
Mocht je die toch toe willen voegen aan de database, dan is er de optie om geexporteerde foto’s toe te voegen aan de database (is een optie die je aan kunt vinken in het export-menu).
Groeten, Arjen