Afdrukken
Natuurfotografie op Spitsbergen
Wahlenbergfjord - Spitsbergen
De zomer nadert en vakantiegangers bereiden zich voor op de jaarlijkse trektocht naar het zuiden waar de zon al wacht. Maar die zon schijnt het langst als je de andere kant op gaat: noordwaarts. Naar Spitsbergen bijvoorbeeld, waar veel te zien en te fotograferen valt.Spitsbergen (of zoals de Noren het zelf noemen: Svalbard) is een hoog arctische archipel, ruwweg tussen de Noordkaap en de Noordpool. Alle eilanden samen hebben een oppervlak vergelijkbaar met Nederland plus België, en er wonen in totaal ongeveer 3000 mensen, verspreid over drie nederzettingen. Het administratieve centrum Longyearbyen is met zo’n 1800 inwoners de grootste. Iedereen komt hier op de luchthaven aan er zijn een aantal winkels (waaronder een supermarkt en een bank).
Naast Longyearbyen heb je het Russische Barentsburg en het onderzoeksdorpje Ny Alesund. Verder wonen er her en der verspreid over het eiland nog enkele mensen.
De nederzettingen bevinden zich op het grootste eiland, Spitsbergen. Andere grote eilanden uit de archipel zijn Nordaustlandet, Edgeoya en Barentsoya. En dan zijn er nog vele kleinere eilanden.
Er naar toe en onderdak
Ondanks z’n positie op slechts 1000 km van de noordpool is Spitsbergen makkelijk te bereiken. In het zomerseizoen zijn er bijna dagelijks vluchten vanaf Oslo.
Onderdak is in Longyearbyen prima te vinden, al is het aan te raden op tijd te boeken. Er zijn verschillende hotels en guesthouses, variërend in comfort en prijs. Verder is er nog een camping, waar je de rendieren, poolvossen en kleine jagers soms vanuit je tent kunt fotograferen. Praktische informatie vind je bijvoorbeeld op The Svalbard Pages.
IJsberen
Recente tellingen geven aan dat er meer ijsberen op Spitsbergen leven dan mensen. Voor de meeste fotografen is dit natuurlijk de ultieme droomsoort voor een bezoek aan Spitsbergen. De meeste beren komen voor in het noorden en oosten (met name rond Nordaustlandet), maar je kunt ze overal aantreffen. Daarom is het absoluut af te raden -zeg maar onverantwoord- om zonder geweer buiten een van de nederzettingen rond te gaan lopen! In Longyearbyen kun je vrij makkelijk een geweer huren. Dat heeft uiteraard alleen zin als je ermee om kunt gaan, anders is het alleen maar gevaarlijker…. Goed alternatief is om met een georganiseerde dagtocht mee te gaan, onder begeleiding van een gids.
'spinneplant' (Saxifraga flagilaris)
Fotografiemogelijkheden
Waarom zou je nu naar Spitsbergen komen als fotograaf? Ten eerste is het de makkelijkste plek op aarde om dicht bij de Noordpool te komen. Je kunt op een vrij makkelijke manier hoog arctische foto’s maken. Variërend van spectaculaire (berg)landschappen met gletsjers, ijsbergen of zeeijs, tot zoogdieren als ijsbeer, walrus of poolvos, en vogels als ivoormeeuw, kortbekzeekoet en kleine alk. Ook voor macrofotografen is er genoeg te doen: zo komen er bijvoorbeeld 160 verschillende bloeiende planten voor (maar uiteraard zeer weinig insecten).
Er zijn twee manieren om op Spitsbergen foto’s te maken: zelf in de buurt van Longyearbyen aan de slag gaan of met een expeditiecruise per schip rond de eilanden varen.
Op eigen houtje
Veel van de vogels die je op Spitsbergen aan kunt treffen, komen in de omgeving van de hoofdstad voor. Hiervoor hoef je dus eigenlijk helemaal niet weg. Zo is er bijvoorbeeld een behoorlijke kolonie kleine alken in de buurt en worden zwarte zeekoet, kortbekzeekoet, de endemische Spitsbergse ondersoort van het Alpensneeuwhoen en de ivoormeeuw regelmatig in de nederzetting gezien.
Ook voor de beide landzoogdieren (poolvos en het Spitsbergen rendier) worden beiden regelmatig in het dorp gezien. Net buiten het dorp is er een mooie delta waar vaak de nodige steltlopers, eenden en ganzen te zien zijn. Een stukje verder langs dezelfde weg vind je meerdere hondenkennels (eentje zelfs nog net binnen de grenzen van het dorp, dus zonder geweer bereikbaar) waar regelmatig ivoormeeuwen zitten te eten op het zeehondenvlees wat daar te drogen hangt.
ivoormeeuw
Nadeel is hier echter wel bij dat je dus nooit zonder geweer het dorp uit moet gaan. Ook is de kans op de zeezoogdieren (walrus, ijsbeer, zeehonden) behoorlijk klein. Het landschap rond Longyearbyen is niet zo spectaculair, maar je zou natuurlijk met een dagtocht op een boot mee kunnen, waarbij je zowel mooie gletsjers te zien krijgt als een grotere kans hebt op zeehonden (ringel- en baardrob).
Het voordeel van deze methode is dat je geheel onafhankelijk van anderen bent en zoveel tijd bij een onderwerp kunt besteden als je zelf wil. Ook zijn de kosten niet zo heel hoog.
Expeditiecruises
Persoonlijk vind ik de charme van Spitsbergen de echt arctische landschappen met grote gletsjers of zeeijs en de grote zoogdieren, en die vind je in de buurt van Longyearbyen hoogstwaarschijnlijk niet. Hiervoor kun je het best richting het noorden of het oosten gaan.
De beste mogelijkheid is om mee te gaan met een expeditiecruise. Dit zijn schepen waar meestal tussen de 50 en 100 toeristen op zitten, begeleid door een aantal gidsen. Het doel van deze schepen is vaak om een zo volledig mogelijk beeld van de eilanden te geven. Vaak wordt er hierbij zoveel mogelijk tijd in de oostelijke en noordelijke delen doorgebracht, omdat deze anders erg moeilijk te bereiken zijn. Bovendien bevinden hier de grootste concentraties ijsberen en walrussen, twee diersoorten die iedereen eigenlijk wel wil zien.
Garanties worden er natuurlijk nooit gegeven, maar in ongeveer twintig reizen rond Spitsbergen, heb ik elke reis wel ijsberen en walrussen gezien. Met een beetje geluk komen de ijsberen zelfs dichtbij het schip lopen (een erg veilige manier om mooie berenfoto’s te maken) en wordt er een bezoek gebracht aan een groep rustende walrussen op het strand.
rosse franjepoot
Ook worden meestal een of meerdere vogelkolonies bezocht, zoals de grote kleine-alkenkolonie op Fuglesangen of de zeer spectaculaire vogelkliffen van Alkefjellet, met z’n duizenden kortbekzeekoeten. Het exacte reisprogramma van dit soort reizen wordt voornamelijk bepaald door de hoeveelheid ijs en de plekken waar men veel wildlife verwacht. Geen enkele reis zal dus gelijk zijn.
Nadeel is natuurlijk dat je nu in een groep zit en dus niet overal rustig de tijd voor kunt nemen. Bovendien zijn deze reizen behoorlijk prijzig. Sommige touroperators bieden speciale fotografiereizen aan, met veel ruimte voor de fotografen. Maar ook bij de gewone reizen is er zeker tijd voor het maken van foto’s.
De beste tijd
De wintermaanden zijn erg ongeschikt om op Spitsbergen te fotograferen: erg koud en de hele dag donker. Ook de herfst is niet de beste tijd, want het weer is dan vaak nogal slecht, de meeste vogels zijn weg en de bloemen uitgebloeid.
Blijft dus over het voorjaar en de zomer. In mei en juni ligt er nog veel sneeuw en is een groot deel van de zee nog bevroren. Wel is het dan al 24 uur/dag licht en zijn de meeste vogels al terug. Je krijgt dan dus echt de mogelijkheid deze vogels of zoogdieren in een poollandschap vast te leggen. In deze tijd kan het nog behoorlijk koud zijn (een graad of 10 onder 0), maar ook al rond het vriespunt.
Een tijdje later, in juli/augustus is alle sneeuw gesmolten en zijn de vogels veelal druk bezig met hun jongen. Dan kleurt de toendra vaak mooi door alle bloemen die van het korte seizoen gebruik maken om zaden te produceren. De temperatuur schommelt nu ergens tussen de 5 en de 10 graden boven nul.
Expeditiecruises vinden alleen in juli en augustus plaats. De beste tijd hiervoor is waarschijnlijk de tweede helft van juli en de eerste week van augustus. Er ligt dan vaak nog redelijk wat zeeijs (al wordt dit de afgelopen jaren wel steeds minder), de toendra bloeit en de vogels zijn lekker druk bezig.
Al met al is Spitsbergen een geweldige plek om foto’s te maken. Als je van kou en arctische onderwerpen houdt is dit waarschijnlijk de beste plek, zeker vanuit ons land. Voor meer informatie (en veel foto’s), zie mijn website: http://www.natureview.nl/spitsbergen/
reacties
7 reacties op “Natuurfotografie op Spitsbergen”
plaats hier je opmerking
Uitgelicht – foto van de maand
Erg interessant artikel. Heb je website ook meteen helemaal doorgelezen.
Volgend jaar ga ik als het allemaal door gaat ook naar Spitsbergen en kan na het zien van jou foto’s maar moeilijk wachten.
gr. Joel
Mooi verhaal, ben er zelf 2 keer geweest met een expedie schip, maar we zijn aan het plannen om er eens een week in logyearbyen een weekje rond te lopen en veel te fotograferen.
bedankt voor het mooie verhaal.
Klaas
Dank voor de reacties. Mochten er nog vragen zijn, dan hoor ik het graag
Arjen
Klinkt allemaal zéér aanlokkelijk en avontuurlijk!!!
Misschien als ik ooit een lotto win, kan ik dit zelf eens ervaren?!
Mijn pa is enkele jaren terug 4 weken met de moto naar de Noordkaap geweest en vertelde ook over opmerkelijke dieren en bezienswaardigheden,
alsook de duisternis sommige dagen! Hij is jammer genoeg geen liefhebber van fotograferen. Jammer genoeg mocht ik ook niet mee destijds vanwege de schoolplicht. Een gemiste kans lijkt mij want volgens mij komt dit al aardig in buurt van Spitsbergen!?!
Leuk artikel en eigenlijk blij dat ik dit hier in het Nederlands kan lezen!
Trouwens hele mooie site die je hebt.
Grtjs,
Evy
Hoi Arjan
wat een mooi artikel en mooie opnames mn de bloen is erg geslaagd.
wachtin spanning op meer, gr roosje
even de het goede webadres!
gr Roosje
[...] who want to go there. For more questions, one can always mail me of course. The article can be read here (in Dutch only, unfortunately), and more information can be found on my Spitsbergen website (in [...]