Afdrukken
Systeemkeuze: kip of ei – camera of objectief
Wie buiten fotografeert beperkt zich doorgaans tot een of enkele onderwerpen – natuur, sport, actie, architectuur, etc.- en de camera-uitrusting weerspiegelt meestal die specifieke belangstelling. Binnen deze grote categorieën zijn tal van subcategorieën denkbaar waar de apparatuur (camera, objectieven en overige accessoires) op moet zijn afgestemd. Onderwerpen als vogels, zoogdieren, planten, insecten, landschappen vragen elk om specifieke objectieven en andere, ondersteunende accessoires.
Bij de keuze van een systeem kun je twee wegen bewandelen:
- Je kiest (of je hebt al) een camera en daar zoek je de juiste objectieven en accessoires bij; of
- Je kiest een of meer specifieke objectieven en/of accessoires en koopt daarbij een geschikte camera.
Met name wanneer het gaat om zeer specialistische objectieven is de tweede methode de aangewezen weg.
Camera kiezen
Bij de keuze voor een systeem kun je je laten leiden door een bepaald type camera: wil je per se een digitale camera met een kleinbeeldsensor (24×36 mm, ‘full frame’), bijvoorbeeld omdat je veel groothoekwerk doet of kiest voor een sensor met relatief weinig ruis, kun je tegenwoordig bij steeds meer merken terecht. Je kunt dan het type kiezen dat het best bij jouw soort fotografie (en budget) past. Zo is de Canon EOS 5D Mark II, met 21,1 MP, meer geschikt voor de ‘algemene’ fotograaf die zonder al te veel poespas wil genieten van de sublieme kwaliteit van de grote beeldsensor. De Canon EOS 1Ds Mark III (met eveneens 21,1 MP maar wel driemaal zo duur) daarentegen is typisch een camera voor de professionele fotograaf die wil beschikken over alle mogelijkheden van de digitale reflexfotografie.
Canon EOS 1Ds Mark III
Ook Nikon heeft kleinbeeldcamera’s, de D700, D3 en D3x, met 12,1 MP, resp. 24,6 MP. De D3 en D3x zijn vooral gericht op de professionele fotograaf, terwijl de D700 eerder gericht is op de geavanceerde vrijetijdsfotograaf. Voor diezelfde groep is ook de Sony A900 bedoeld, met een 24,1 MP-sensor.
De meeste vogelfotografen kiezen voor een camera met een kleinere sensor, zoals de veel gebruikte APS-C-sensor (ca. 16 x 24 mm) met een resolutie van 10 tot 15 MP. Camera’s als de Canon EOS 1D Mark III, de Nikon D300 en de Sony A700 zijn bij uitstek geschikt voor sport-, actie en natuurfotografen die baat hebben bij de cropfactor (1,3x voor de Canon en 1,5x voor de Nikon en de Sony) en de mogelijkheid om snelle seriebeelden te maken.
De meeste fotografen in deze groep zien de cropfactor als groot voordeel, want hun teleobjectieven krijgen door de kleinere sensor een kleinere beeldhoek, waardoor het onderwerp groter in beeld lijkt te komen. De term ‘cropfactor’ wordt echter niet voor niets gebruikt: wat een vergroting lijkt, kun je beter opvatten als een uitsnede, alsof het beeld van de kleinere sensor een gecropte versie is van het grotere beeld van een kleinbeeldcamera. Bedenk daarbij dat als je zou uitgaan van het beeld van bijv. een Nikon D3x of Sony A900 en daaruit een uitsnede (crop) ter grootte van een APS-C-sensor zou maken, het gecropte beeld nog altijd ruim 16 MP zou zijn, meer dan welke APS-C-camera ook.
De meeste grote merken bieden ruim voldoende systeemaccessoires aan voor de gemiddelde fotograaf. Het zal niet verbazen dat Nikon en Canon beschikken over het meest uitgebreide repertoire aan (semi-)professionele accessoires en de ruimste keuze aan objectieven, van betaalbaar tot zeer kostbaar. Merken als Sigma en Tamron leveren ook meer modellen voor Nikon en Canon dan voor de andere merken. Houd in de gaten dat objectief en camera van vergelijkbare kwaliteit moeten zijn: bij een professionele camera zoek je ook professionele objectieven, terwijl de eisen bij vrijetijdsgebruik doorgaans wat lager liggen. Immers, een topobjectief kan sneller en nauwkeuriger scherpstellen mits ondersteund door de meest geavanceerde software in de camera. Een Canon 1000D combineren met EF 600 mm F4, kan fysiek wel maar is bepaald niet ideaal omdat de elektronica van de camera slecht aansluit bij die van het objectief. Andersom een Sony A900 (winkelprijs €2499,-) kan wel werken met een Sony 75-300 mm F3,5-5,6 (winkelprijs €190,-), maar dat voelt toch als een Porsche met een motor van een Volkswagen Kever.
Ook merken als Sony en Olympus beschikken over professionele objectieven in respectievelijk, de Sony G- en de Olympus PRO-reeksen, met bijbehorend prijsniveau. Maar met Pentax en Samsung zijn zij meer gericht op de vrijetijdsfotograaf en hebben een minder uitgebreid aanbod aan accessoires en objectieven. Daardoor ben je deels afhankelijk van andere leveranciers voor objectieven voor specifieke doeleinden. Soms biedt de tweedehandsmarkt uitkomst, wanneer objectieven uit het analoge tijdperk beschikbaar zijn, die nu niet (meer) in het leveringsprogramma van het merk zijn opgenomen, zoals de Minolta 600 mm F4 HS. De verwachting is dat Sony en Pentax (en daarmee Samsung) deze achterstand snel zullen inhalen.
Andere factoren kunnen ook een rol spelen: heeft iemand met wie je veel samen op pad gaat al een bepaald merk camera met bijbehorende objectieven, dan lijkt het voor de hand te liggen ook voor dat merk te kiezen.
Leica M8.2
Landschapsfotografen hebben niet per se een digitale spiegelreflexcamera nodig en kunnen heel goede resultaten behalen met een digitale meetzoekercamera, zoals de Leica M8. Door de sublieme objectieven van Leica en het lage gewicht van dergelijke camera’s werkt dat fijn. Zo’n camera is vprp somigen, die zich dat kunnenveroorloven, dan ook een goede camera om ‘erbij’ te hebben voor specifieke toepassingen.
De keuze voor een camera is dus een keuze voor een systeem, die goed overdacht moet worden alvorens tot aanschaf over te gaan. Eenmaal in het bezit van een camera en enkele objectieven, wordt de overstap op een ander merk kostbaar, omdat de inruilwaarde van gebruikte fotoapparatuur niet al te hoog is (met uitzondering van de professionele objectieven die min of meer waardevast zijn).
Vrijetijd vs. professioneel
Er wordt vaak een onderscheid gemaakt tussen camera’s voor vrijetijds- en professioneel gebruik. Wat zijn er nu eigenlijk voor verschillen?
Een professionele camera beschikt doorgaans over een zeer stabiel frame, tegenwoordig vaak van magnesium, dat de camera onder alle omstandigheden rigide houdt, dus ook bij het gebruik van grote, zware objectieven. Daardoor kunnen professionele camera’s tegen een stootje en zijn ze bestand tegen gebruik in natte en stoffige omgevingen. De echte professionele camera’s beschikken bovendien over een veel grotere accu, waardoor de camera langer aan een stuk door kan worden gebruikt. Ze zijn zo gebouwd dat de elementaire instellingen direct benaderbaar zijn via toetsen of schakelaars op de body, terwijl die bij vrijetijdscamera’s vaak verstopt zitten in ingewikkelde menu’s.
Vrijetijdscamera’s zijn vaak lichter gebouwd, waarbij meer gebruik wordt gemaakt van kunststoffen. De camera’s zijn niet stof- of spatwater bestendig en de toegepaste accu is doorgaans van een kleinere capaciteit. Ze beschikken vaak over uitgebreide automatische mogelijkheden, de ‘themaprogramma’s', waarbij de fotograaf echter nauwelijks invloed heeft op de fotografische instellingen.
De meeste fotografen beginnen met een bescheiden, relatief goedkope camera en groeien vanzelf door naar betere en duurdere camera’s, naarmate hun fotografische vaardigheden toenemen. Je zult merken dat de duurdere camera’s door hun solide bouw veel langer meegaan dan de wat lichter gebouwde exemplaren. Het is echter een illusie te denken dat je met een professionele camera ook meteen betere foto’s maakt.
Een objectief kiezen
Heb je eenmaal gekozen voor een camera kun je vervolgens kiezen voor de objectieven die je nodig hebt. Maar je kunt het ook andersom aanpakken.
Heb je nog geen systeemcamera en wil je gaan investeren in een systeem, kun je ook eerst de meest geschikte objectieven selecteren. Voor buitenfotografen kan het aanlokkelijk zijn te kiezen voor bijvoorbeeld een specifiek teleobjectief, zoals de Canon EF 400 f/4 IS USM DO, een compacte en toch vrij lichtsterke lens. Door zijn lage gewicht is dit objectief bij uitstek geschikt voor fotografen die veel in het veld zijn en met hun apparatuur grote afstanden te voet moeten afleggen. Geen ander merk heeft een vergelijkbaar objectief, waardoor de keuze dan vanzelf valt op Canon.
Heb je bijvoorbeeld foto’s gezien die door anderen met een bepaald type lens zijn gemaakt, bijvoorbeeld een Zoom-Nikkor 200-400mm f/4 G ED-IF AF-S VR, en wil je zelf ook zo’n lens gebruiken, dan kom je uit bij het Nikon-systeem.
Nikon 200-400 f/4 VR
Ook de breedte van het aanbod van objectieven (van het merk zelf of van andere) en accessoires kan bepalend zijn. Als je vooral architectuurfotografie bedrijft, kun je niet zonder een goed tilt-shiftobjectief, zodat je aangewezen bent op de merken waarvoor dit soort objectieven beschikbaar is: Canon en Nikon. Ben je vooral uit op professionele, lichtsterke objectieven die bestand zijn tegen water en stof, dan vallen er ook een aantal merken weg.
Generatiekloof
Als je al een paar objectieven hebt die je graag wilt blijven gebruiken, let er dan bij het kiezen van de camera op dat ze ondersteund worden. In veel gevallen zijn oudere objectieven slechts gedeeltelijk compatibel met de nieuwste generatie camera’s. De objectieven passen weliswaar fysiek, maar niet alle functies, zoals geavanceerde flitsondersteuning of autofocus, van de nieuwste generatie camera’s zullen beschikbaar zijn.
Camerasystemen – kleinbeeld (24×36) en APS-C
Canon EOS
Canon beschikt over een zeer uitgebreid programma objectieven, van 14 mm super groothoek tot 1200 mm supertele in de vaste brandpuntsafstanden en van 10-20 mm groothoekzoom tot 100-400 mm telezoom. De L-objectieven zijn voorzien van beeldstabilisatie (IS), terwijl de scherpstelling plaatsvindt met ultrasone motoren in het objectief (USM). EF-objectieven zijn geschikt voor alle camera’s, terwijl EF-S-objectieven uitsluitend voor APS-C-camera’s bedoeld zijn.
Er wordt veelvuldig gebruik gemaakt van bijzondere glassoorten om beeld- en kleurfouten te vermijden. Daarnaast zijn er enkele bijzondere objectieven, zoals de tilt&shift-objectieven voor architectuur- en productfotografie. Ook het accessoireprogramma is bijzonder volledig, voor zowel vrijetijds- als professioneel gebruik. Let op: veel L-objectieven zonder IS kunnen niet meer worden gerepareerd wegens het ontbreken van reserveonderdelen.
| camera | resolutie (MP) | sensor (mm) | cropfactor |
|---|---|---|---|
| EOS 1000D | 10,1 | 22,2×14,8 | 1,6 |
| EOS 450D | 12,21 | 22,2×14,8 | 1,6 |
| EOS 50D | 15,1 | 22,3×14,9 | 1,6 |
| EOS 5D Mk II | 21,1 | 36×24 | 1 |
| EOS 1D Mk III | 10,1 | 28,1×18,7 | 1,3 |
| EOS 1Ds Mk III | 21,1 | 36×24 | 1 |
Nikon
Evenals Canon beschikt Nikon over een zeer uitgebreid arsenaal aan objectieven en accessoires. De AF-S-objectieven zijn doorgaans voorzien van beeldstabilisatie (VR), terwijl de scherpstelling plaats vindt met ultrasone motoren (SWM). Bij Nikon loopt het scala aan objectieven van 10,5 mm tot 600 mm bij de vaste brandpuntsafstanden en van 14-24 mm tot 200-400 mm bij de zoomobjectieven. De DX-objectieven voor digitale camera’s met een APS-C-sensor gaan van een 10,5 mm fisheye tot een 35-200 mm zoomobjectief.
Het accessoireprogramma van Nikon is bijzonder uitgebreid en vooral toegesneden op de professionele gebruiker, maar ook de vrijetijdsfotograaf vindt hier alles van zijn gading.
| camera | resolutie (MP) | sensor (mm) | cropfactor |
|---|---|---|---|
| D40 | 6,1 | 23,7×15,8 | 1,5 |
| D40x | 10,2 | 23,7×15,8 | 1,5 |
| D60 | 10,2 | 23,7×15,8 | 1,5 |
| D90 | 12,3 | 23,7×15,8 | 1,5 |
| D200 | 10,2 | 23,7×15,8 | 1,5 |
| D300 | 12,3 | 23,7×15,8 | 1,5 |
| D700 | 12,1 | 36×23,9 | 1 |
| D2Xs | 12,4 | 23,7×15,8 | 1,5 |
| D3 | 12,1 | 36×23,9 | 1 |
| D3X | 24,6 | 36×24 | 1 |
Fujifilm
Fujifilm levert slechts de camerabody gebaseerd op de Nikon D200 (met als accessoires slechts accu’s, geheugenkaarten en een lichtnetadapter), voor de objectieven en overige fotografische accessoires wordt verwezen naar Nikon-technologie. De sensor is een eigen Super-CCD SRII. Bijzonderheden zijn de filmsimulatie van verschillende klassieke filmtypes (zoals Fujichrome-diafilm) en gezichtsherkenning.
| camera | resolutie (MP) | sensor (mm) | cropfactor |
|---|---|---|---|
| Finepix S5 Pro | 12,3 | 23×15,5 | 1,5 |
Olympus
Olympus E3
Olympus is de instigator van het 4/3-systeem en levert voor haar camera’s een breed spectrum aan hoogwaardige objectieven, van een 8 mm fisheye tot een 300 mm supertele (de cropfactor is immers 2). Het objectievenspectrum kent twee niveaus, het standaardprogramma en de PRO-objectieven met in beide een grote diversiteit aan brandpuntsafstanden. Vooral de PRO-objectieven kunnen zich meten met het beste wat er op de markt is. Oudere OM-objectieven zijn middels een adapter te gebruiken. De Live-MOS-sensor zorgt er bij de E420 en E520 voor dat de fotograaf ook tijdens het fotograferen een beeld op het display heeft. De E-30 heeft een handig uitklapbaar LCD-scherm.
| camera | resolutie (MP) | sensor (mm) | cropfactor |
|---|---|---|---|
| E420 | 10,1 | 17,3×13 | 2 |
| E520 | 10,1 | 17,3×13 | 2 |
| E30 | 12,3 | 17,3×13 | 2 |
| E3 | 10,1 | 17,3×13 | 2 |
Panasonic
Panasonic heeft een zeer apart vormgegeven digitale spiegelreflexcamera ontwikkeld, de Panaxonic Lumix DMC-L1. De camera voldoet aan de 4/3-standaard van Olympus. Zelf levert Panasonic geen objectieven onder eigen naam, maar wel Leica-objectieven die ook door Leica worden gebruikt voor het zustermodel van de DMC-L1: de Leica Digilux 3. Daarnaast bestaat het meer traditioneel vormgegeven model Lumix DMC-L10. Vooralsnog is het objectievenaanbod beperkt tot enkele Leica-objectieven, waaronder wel de fraaie Leica D Summilux 25 mm f/1.4 en een indrukwekkende Leica D Vario-Elmar 14-150 mm f/3.5-5.6. met enige firmwareaanpassingen zijn Olympus-objectieven bruikbaar. Helaas heeft Panasonic besloten beide modellen uit het programma te nemen en zich verder te concentreren op de Lumix G1, een systeemcamera zonder spiegel, volgens het Micro Fourthirds-principe. Het is een volwaardige systeemcamera die dankzij het ontbreken van een spiegel bijzonder compact is gebouwd. Via een adapter kunnen objectieven voor het Fourthirds-systeem geplaatst worden.
| camera | resolutie (MP) | sensor (mm) | cropfactor |
|---|---|---|---|
| Lumix G1 | 12,1 | 17,3×13 | 2 |
| Lumix-L1 | 7,4 | 17,3×13 | 2 |
| Lumix-L10 | 10,1 | 17,3×13 | 2 |
Leica
Leica beschikte over twee reflexsystemen. Voor de R8 en R9 werd een digitale achterwand ontwikkeld met een Kodak-sensor van 10 megapixel en een cropfactor van 1,37. Voor deze camera’s kunnen alle objectieven en accessoires van het R-systeem worden gebruikt. De objectieven zijn van zeer hoge kwaliteit en zijn verkrijgbaar van 15 mm tot 800 mm. De achterwand is helaas uit productie genomen, terwijl ook de R-camera’s en -objectieven niet meer worden gemaakt. Het wachten is op een eventuele Leica R10 als digitale opvolger van de analoge R9.
Ook bracht Leica het samen met Panasonic ontwikkelde model Digilux 3, dat vrijwel overeenkomt met het zustermodel Lumix DMC-L1, op de markt. Naast een iets ander uiterlijk, waren alleen de firmware en de meegeleverde accessoires verschillend. Inmiddels is de Digilux uit het programma verdwenen. In 2008 presenteerde Leica het nieuwe S-systeem, gebaseerd op een sensor van 30×45 mm, veel groter dus dan het kleinbeeldformaat, waardoor de cropfactor neerkomt op 0,65. Tegelijk met de camera in de loop van 2009 wordt een aantal objectieven voor het S-systeem geïntroduceerd.
| camera | resolutie (MP) | sensor (mm) | cropfactor |
|---|---|---|---|
| S2 | 37,5 | 45×30 | 0,65 |
Pentax
Pentax levert een aantal digitale reflexcamera’s met aantrekkelijke specificaties, zoals bewegingsreductie en een stofverwijderingssysteem. De K10D en K20D zijn min of meer weersbestendig uitgevoerd. Voor deze camera’s levert Pentax een bescheiden aantal objectieven voor de digitale reflexcamera’s, van een 10-17 mm groothoekzoom tot een 60-250 telezoom. Naast enkele macro-objectieven is er ook een reeks interessante Limited-objectieven. Ook oudere Pentax-objectieven met K-vatting, waarvan vooral de AF-objectieven interessant zijn, kunnen worden gebruikt, zoals de prachtige Pentax FA* 600mm f/4 ED [IF]. De nieuwere modellen ondersteunen ook de objectieven met SDM-scherpstelling.
| camera | resolutie (MP) | sensor (mm) | cropfactor |
|---|---|---|---|
| K-M | 10,2 | 23,5×15,7 | 1,5 |
| K10D | 10,2 | 23,5×15,7 | 1,5 |
| K100D Super | 6,1 | 23,5×15,7 | 1,5 |
| K20D | 14,2 | 23,5×15,7 | 1,5 |
| K200D | 10,2 | 23,5×15,7 | 1,5 |
Samsung
De spiegelreflexcamera’s van Samsung zijn direct afgeleid van Pentax-modellen en uiteraard maakt het merk daarom gebruik van de Pentax K-vatting. Hierdoor kunnen alle objectieven van en voor de Pentax-K-vatting worden gebruikt. Zelf levert Samsung enkele standaardzoomobjectieven van Schneider-Kreuznach en onder eigen naam.
| camera | resolutie (MP) | sensor (mm) | cropfactor |
|---|---|---|---|
| GX-20 | 14,6 | 23,5×15,7 | 1,5 |
| GX-10 | 10,2 | 23,5×15,7 | 1,5 |
| GX-1S | 6,1 | 23,5×15,7 | 1,5 |
| GX-1L | 6,1 | 23,5×15,7 | 1,5 |
Sigma
Sigma geniet vooral bekendheid als objectievenleverancier, maar de fabrikant levert ook al jaren reflexcamera’s. Als enige fabrikant maakt Sigma gebruik van de Foveon-sensor die de drie basiskleuren vastlegt in drie afzonderlijke lagen. De Sigma SD-14/15 maakt gebruik van een eigen bajonet, waardoor de gebruiker aangewezen is op de objectieven van Sigma zelf. Deze reeks loopt van de 12-24 mm groothoekzoom tot de fenomenale 200-500 mm en 300-800 mm telezoomobjectieven. Veel objectieven beschikken over een geruisarme en snelle scherpstelling met ultrasone HSM-motoren.
| camera | resolutie (MP) | sensor (mm) | cropfactor |
|---|---|---|---|
| SD-14 | 14,2 | 23,5×15,7 | 1,5 |
| SD-15 | 14,2 | 23,5×15,7 | 1,5 |
Sony
Sony bouwt voort op de erfenis van (Konica) Minolta, waardoor alle (Konica) Minolta AF-objectieven te gebruiken zijn. Zelf levert Sony een groot aantal objectieven, van de 11-17 mm groothoekzoom tot een 70-400 mm telezoom, macro-objectieven en het enige AF-spiegelobjectief, de 500mm f/8. In de G-serie zitten een 35 mm f/1.4, een 70-300 mm f/4,5-5,6 een 70-200 mm f/2.8 en een 300 mm f/2.8 (deze laatste drie met vrijwel geruisloze en zeer snelle ultrasone scherpstelling (SSM)) en enkele extenders. Daarnaast wordt de reeks Carl Zeiss-objectieven verder uitgebouwd, waarvan met name de lichtsterke 85 f/1.4 en de 135 f/1.8 interessant zijn, terwijl de Sony Carl Zeiss DT 16-80 f/3.5-4.5 of de Sony Carl Zeiss 24-70 mm f/2.8 waardige vervangers zijn voor de in kits meegeleverde standaardobjectieven.
Sony 700
Verder levert Sony een accessoireprogramma met onder meer verticale grepen, flitsers, flitsaccessoires en afstandsbedieningen. De A300 en A350 zijn voorzien van een vernuftig LiveView-systeem met behoud van snelle AF.
| camera | resolutie (MP) | sensor (mm) | cropfactor |
|---|---|---|---|
| A200 | 10,2 | 23,5×15,7 | 1,5 |
| A300 | 10,2 | 23,5×15,7 | 1,5 |
| A350 | 14,2 | 23,5×15,7 | 1,5 |
| A700 | 12,4 | 23,5×15,6 | 1,5 |
| A900 | 24,6 | 36×24 | 1 |
reacties
3 reacties op “Systeemkeuze: kip of ei – camera of objectief”
plaats hier je opmerking
Uitgelicht – foto van de maand
Wat een heerlijk overzicht!
Dat ga ik nog eens een paar keer goed herlezen.
Bedankt Ger!
Groet,
Bert
Erg boeiend!
Is er nog wat bekend over AF-beperking bij de merken en modellen? Zoals bijvoorbeeld bij Canon een beperking tot F5.6 bij alle modellen behalve de 1-serie.
Dit is voor de systeemkeuze best relevant. Denk alleen al aan de veel gepasseerde combi van een 1-serie Canon met een 2xTC en een F4 lens.
Ik heb toch behoorlijk gezocht op het net, maar kon niets vinden over Olympus en Sony op dit punt.
groet
[...] te kiezen voor een merk, waarin je een systeem kan opbouwen (zie ook het artikel van Ger Meesters hier). Een systeem bestaat uit één of meerdere camera’s, en een aantal lenzen en accessoires die [...]