Afdrukken
Interview met Daniele Occhiato
download English version (PDF)
Daniele Occhiato kennen we van zijn schitterende foto’s op Birdpix, van Toscane (Massaciuccoli meer en Peretola meer) en reizen naar Noord-Afrika, het Midden-Oosten 
en Scandinavië. Zijn stijl kun je karakteriseren als realistisch, met liefst helder licht dat het onderwerp prachtig laat uitkomen. Ik kreeg de kans hem te interviewen. In mijn dromen deed ik dat in zijn schuilhut bij het Peretola meer (bij Florence), in werkelijkheid stuurde Daniele mij de antwoorden op mijn vragen in het Engels per email.
Daniele, we bewonderen allemaal de bijzondere foto’s die we op Birdpix zien en op je website. Hoe is de weg tot succesvol vogelfotograaf verlopen? Wanneer begon je met vogelkijken, en hoe kwam je ertoe te gaan fotograferen? Had je voorbeelden, of heb je je zelf alles eigen gemaakt?
Ik herinner me niet precies wanneer ik begon met vogelkijken. Eén van mijn vroegste herinneringen is dat ik vogels voerde bij het raam van mijn kamer, ik was toen zes of zeven. En er is een foto van mij toen ik negen was, in het veld met een kijker in mijn handen.
Mijn ouders hebben een grote rol gespeeld bij het ontstaan van mijn liefde voor vogels; ze namen me dikwijls mee naar buiten en brachten mij respect voor de natuur bij. Mijn oudere broer is ook een enthousiast vogelaar en het is allemaal begonnen doordat ik met hem het veld in ging. In Calabrië, in het uiterste zuiden van Italië, waar ik geboren ben, behoorden wij tot de enkelingen die vogels observeerden.
Later, toen ik naar Florence verhuisde, ontmoette ik daar plaatselijke vogelkenners en nam ik deel aan verschillende onderzoeksprojecten bij ornithologische instituten. Omdat ik me erg interesseerde voor identificatie en zeldzaamheden werd ik lid en secretaris van de COI, de Italiaanse commissie voor bijzondere waarnemingen. Dat heb ik vijf jaar gedaan. Ik begon toen ook artikelen te schrijven over vogel-identificatie (o.a. voor Dutch Birding en Birding World en internet).
Ik raakte in de ban van fotografie toen ik naar Toscane verhuisde, nu 25 jaar geleden. Sommige van de vogelaars die ik hier leerde kennen waren ook vogelfotografen, en hun diavertoningen en de wens om lokale zeldzaamheden op film ‘te vangen’ maakten dat ik zelf ook camera en lens kocht. Eerst was ik er vooral mee bezig zoveel mogelijk vogels op beeld vast te leggen, zonder te letten op de kwaliteit, want ik verwachtte niet foto’s te gaan verkopen (wat wel gebeurde…). Verschillende camera’s en lenzen volgden, en ik heb ook nog een tijdje het revolutionaire ‘digiscoping’ gedaan (ik was één van de eerste vogelfotografen in Italië die deze techniek gebruikten, vanaf 2003, en heb er ook artikelen over geschreven). In 2004 kocht ik – als een van de eerste italiaanse vogelfotografen – mijn eerste digitale spiegelreflex met een professionele lens, zette mijn website op, en dit is het resultaat.
Ik heb begrepen dat je in een ziekenhuis werkt, en toch vind je de tijd om foto’s te maken die in boeken zijn opgenomen. Kun je vertellen hoe je je tijd indeelt? En kun je een paar boektitels noemen?
Klopt, ik ben geen fotograaf voor de kost, ik ben verpleger bij de Eerste Hulp in een ziekenhuis. Dat heeft het voordeel dat ik tussen het werk door veel tijd heb om met mijn gezin door te brengen (met Barbara, mijn fantastische vrouw, en onze twee dochters) en om te fotograferen. In mijn 5-daagse rooster zitten twee vrije dagen en nog een paar vrije dagdelen. Natuurlijk kan ik die niet helemaal aan de vogelfotografie besteden, maar meestal lukt het me toch om enkele dagen op elke vijf met de fotografie bezig te zijn (dankzij Barbara!).
Boektitels, dat zijn er inmiddels nogal veel, maar ik ben erg trots dat er foto’s van mij staan in bijvoorbeeld het monumentale Handbook of the Birds of the World, in Petrels Night and Day van Sound Approach, en … in de Birdpix boeken.
Hoe bereik je dat diep-verzadigde licht dat zo tekenend is voor je foto’s? Is dat bij toeval, of doordat je erop uittrekt als het licht precies goed is? Vroeg in de ochtend, of juist ‘s avonds? Of bewerk je je foto’s op een bepaalde manier?
Eigenlijk al die dingen tegelijk. Natuurlijk heb je ‘s ochtends vroeg en aan het eind van de dag, in de ‘gouden uren’, het mooiste licht. Maar een goede bewerking is noodzakelijk om dat licht eruit te laten komen, of om een minder geslaagde foto op te halen (zonder de werkelijkheid geweld aan te doen!). Vergeet niet dat in het Middellandse Zeegebied, met name in de zomer, er alleen aan het begin en einde van de dag onderwerpen om te fotograferen zijn!
Het is trouwens ongelooflijk hoeveel vogelfotografen, ook hele goede, een ondermaatse workflow hebben voor het bewerken. Het lijkt wel alsof ze niet beseffen hoe belangrijk een goede bewerking is, vooral als je je foto’s op het web zet, in de hoop ze te verkopen! Je originele bestanden mogen dan wel perfect zijn, als de plaatjes op het web niet goed bewerkt zijn is dat een slecht visitekaartje. Daarom heb ik vanaf het begin altijd hard gewerkt om mijn workflow te verbeteren, door boeken, tijdschriften en internet te bestuderen, en nieuwe technieken uit te proberen, vooral voor gecomprimeerde webbestanden. Dat ik inmiddels een goede workflow heb merk ik omdat zoveel fotografen mij nu vragen hoe ik het doe!
In Nederland wordt vogelfotografie steeds populairder. Hoe is dat in Italië?
Dat is een lastige vraag. De meeste Italianen weten wel wat vogelkijken is, maar er zijn er heel weinig die het doen. Zo’n 15, 20 jaar geleden kwam er een golf vogelkijkers, toen de media en de LIPU (de Italiaanse vogelbeschermingsorganisatie) er veel aandacht aan schonken. Dat waren jonge mensen, maar het lijkt erop dat er sindsdien weinig aanwas is geweest en we nog steeds dezelfde groep vogelkijkers hebben, alleen wat jaren ouder.
Vogelfotografie daarentegen wordt wel steeds populairder. Ik weet niet zo goed waarom. Italianen hebben beslist meer oog voor de natuur dan vroeger, en het aantal jagers is kleiner dan ooit. Er zijn nu veel meer mensen die graag naar buiten gaan om foto’s te maken, en een flink deel daarvan zijn natuurfotografen. Maar onder hen zijn maar weinig vogelaars, de meesten nemen hun foto’s zonder te weten wat voor vogel ze voor de lens hebben! Dat kan een probleem worden. De eerste tekenen zijn er al dat de groei van deze groep fotografen met weinig kennis kan leiden tot verstoring.
De situatie in Nederland ken ik heel goed en tja, ik benijd jullie! Dat jullie zoveel vogelaars hebben dat elke ongeveer zeldzaamheid wordt waargenomen, jullie systeem voor meldingen, de grote aantallen watervogels – vooral in de winter -om jaloers op te worden. Maar, als fotograaf die graag alleen werkt, benijd ik jullie helemaal niet om de troepen vogelaars die elke dag overal rondtrekken! Terwijl tegelijkertijd de vele goede vogelfotografen in Nederland weer heel inspirerend zijn.
O ja: en Birdpix vind ik ook geweldig!
Wat neem je altijd mee als je op pad gaat (afgezien van je Canon 500 F4, tc1,4 en tc 2,0 en Canon 1D mk ii en mk iii)?
Behalve mijn carbonstatief meestal alleen mijn kijker en telescoop. Ik probeer het zo licht mogelijk te houden, en als er nieuwe, lichtere apparatuur op de markt komt dan koop ik die gewoonlijk. Ik ben nu veertig en m’n rug moet nog een tijdje mee. Wat niet in mijn rugzak gaat heb ik in de auto: schuiltenten, camouflagenet, laarzen, en een MP3-speler om geluid af te spelen voor heel verborgen soorten (maar die gebruik ik heel zelden, alleen als uiterste middel). Ik neem een stel geheugenkaartjes mee. Een imagetank of laptop gebruik ik alleen op buitenlandse reizen. Mijn auto heeft 4-wielaandrijving, dat moet gewoon voor vogelfotografie.
Als je een reis plant, hoe kies je dan je bestemming en de goede tijd om te gaan?
Natuurlijk met internet, maar boeken blijven ook erg belangrijk, soms zelfs belangrijker. Ik beschouw mijzelf als een vogelaar die fotografeert, en kies op grond van de vogels die ik wil zien en fotograferen mijn bestemming. Dan lees ik me in met gidsen en boeken over het gebied, om uit te vinden op welke plaatsen er goede kans is bepaalde wenssoorten te zien. Als ik dat op een rijtje heb ga ik de reis verder organiseren.
Omdat ik wil kunnen afwijken van mijn programma, afhankelijk van wat ik tegenkom, boek ik liever niet tevoren de accommodatie (en ik heb dus ook heel wat nachten in de auto moeten doorbrengen omdat ik uiteindelijk geen onderdak kon vinden). De auto huur ik daarentegen wel ruim tevoren, want de juiste auto is onontbeerlijk wil je bepaalde soorten vinden en handig met je tijd omgaan.
Ik ga het liefst in het voor- of najaar op fotoreis, de zomermaanden zijn gereserveerd voor mijn gezin.
Is er wel eens een moment geweest dat het niet goed liep met de fotografie, en hoe ging je daar mee om?
Ja, niet zo lang geleden was dat bijvoorbeeld zo. Op een Italiaans fotoforum werd ik persoonlijk heftig aangevallen om mijn fotografische stijl, en toen ben ik daar weggegaan. In het algemeen denken Italiaanse vogel- en natuurfotografen dat alleen actiefoto’s tellen als ‘echte natuurfotografie’. Voor die mensen zijn actiefoto’s de topcategorie en zijn portretten tweederangs foto’s. Volgens mij is een goed uitgevoerd portret net zo mooi, als de compositie, belichting, kleur en scherpte perfect zijn.
Vervelend is dat vogelfotografen in Italië niet van hun werk kunnen leven. Het is ontmoedigend om te zien dat die situatie alleen maar slechter wordt doordat een groeiend aantal amateurs hun foto’s gratis beschikbaar stellen.
[
Hoe kom jij erachter of een vogel mee zal werken?
Daar is geen regel voor. Het is een cliché, maar om goede foto’s te kunnen maken moet je veel weten van het gedrag van vogels. Ik kan vaak wel voorspellen waar en wanneer een vogel zal opvliegen of neerkomen, en dat helpt me de foto te maken die ik voor ogen had.
Door ervaring leer je wel wat trucjes. Pishing bijvoorbeeld, dat door sommige vogelaars gebruikt wordt om heel schuwe vogels uit de struiken te lokken. Als je weet hoe je het moet doen kan het bij vogelfotografie wel eens helpen. Maar het werkt niet in elk seizoen en niet met elke vogelsoort. Beter gezegd: een beperkt aantal soorten reageert er goed op. Koolmees, pimpelmees, buidelmees, staartmees, sommige Sylvia en Acrocephalus zangers, graszangers, soomige Phylloscopus soorten, godhaan, vuurgoudhaan, winterkoning, heggemus, roodborst en een paar andere soorten reageren op deze ‘techniek’. Bij veel andere soorten hoef je het niet te proberen.
Bovendien, als vogels uit hun beschutting komen zijn ze verdwenen zodra ze ontdekken waar het geluid vandaan komt. Dus je moet razendsnel zijn. Wat soms werkt is de lens richten op een goede uitkijkpost, zoals een enkele uitstekende tak en dan gaan ‘pishen’, in de hoop dat de vogel de tak zal uitkiezen. Maar het kan je gebeuren dat vogel zo door het geluid wordt aangetrokken dat zij dicht bij komen zitten, soms zelfs binnen de scherpstelafstand.
Ik fotografeer ook veel vanuit de auto, waarbij ik vogels stapvoets benader. Ik houd niet zo erg van schuiltenten, maar ik vin het fantastisch om te werken vanuit mijn vaste schuilhut aan het Peretola meer (bij Florence), mijn favoriete plek. Ik probeer ook wel te fotograferen terwijl ik wandel maar dat is meestal niet zo succesvol.
In Italië zijn vogels vaak schrikachtig en bijna niet te benaderen, dus ik moet wel de nodige trucs verzinnen. In landen waar weinig gejaagd wordt zijn vogels vrij tam en kan ik ze vrij gemakkelijk benaderen.
Kun je ons een van de verhalen vertellen die aan je foto’s vastzitten, zoals die van de scharrelaar die zo geïnteresseerd was toen je auto vastzat in het zand in Dhoraf (Oman)?
Er zijn veel van die verhalen. Een van de vaste onderdelen van mijn reizen is dat ik altijd wel een keer vast kom te zitten in zand of modder als ik in meer afgelegen gebieden fotografeer. Zoals in Varangerfjord, Noorwegen, in 1995, waar ik in een rivierbedding bleef steken toen ik een sneeuwgors wou fotograferen (en eruit werd getrokken door een tractor dankzij de opmerkzaamheid van twee vogelaars-politieagenten die me toevallig zagen door hun telescoop). Of in Ras Mohammed National Park in Egypte,in 2004, daar kwam ik vast te zitten in de sabkha (mengsel van zand, zout en modder) toen ik een onvolwassen havikarend aan de oever van het meer wou vastleggen (waar Egyptenaren voorbijreden zonder een poot uit te steken en ik pas na 5 uur, toen het al donker werd, met de hulp van een paar andere vogelaars, werd losgetrokken).
En inderdaad, in 2007 in Al Mughsayl, Dhofar, Oman, waar ik een scharrelaar probeerde te benaderen, waar de vogel 6 meter verderop zat toe te kijken hoe ik het zand achter de auto stond weg te scheppen. En in Finland in 2008 (dank u, oude man met tractor!), nog een keer in Oman in 2008 (toen ik een woestijngrasmus wilde fotograferen bij Sun Farm Sohar), in Erg Chebbi in Marokko in 2006 bij een bruinnekraaf, in Tunesië in 1993 en 2005, een aantal keren in Spanje, in Lesvos in 1999 enzovoorts.
En dan heb ik het nog niet over de talloze keren in Italië. Eén keer bleef ik steken in het zand van een rivierbedding. De sleepwagen die me eruit wou trekken bleef vervolgens ook vastzitten – zodat er een tweede moest komen om ons er beide te bevrijden.
Er gebeuren ook wel eens ernstige dingen. In Turkije in 2001 had ik een ernstige botsing met een vrachtauto, wat heel slecht had kunnen aflopen, en in Toscane ben ik bijna doodgevallen toen ik van een rots viel bij een poging alpenheggemussen vast te leggen. In Israel ben ik ben ik bijna gearresteerd omdat ik bij een militaire basis aan het fotograferen was. Tijdens dezelfde reis begaf de radiateur van mijn auto het middenin de woestijn en werd mijn harde schijf met al mijn foto’s door de marechaussee op het vliegveld van Tel Aviv in beslag genomen, uit elkaar gehaald en uitgebreid onderzocht op zoek naar verdachte zaken…
En zo zou ik nog wel even door kunnen gaan…
Dank je Daniele, voor dit interview en voor de foto’s die je met ons deelt.
Voor meer foto’s zie Daniele Occhiato op PBase
Vragen: Peter Wijn, antwoorden: Daniele Occhiato, vertaling Yola de Lusenet
reacties
5 reacties op “Interview met Daniele Occhiato”
plaats hier je opmerking
Uitgelicht – foto van de maand
Als ik de tijd had zou ik hier een reactie plaatsen over hoe leuk ik dit initiatief vindt, met dit interview als geweldige aftrap! Bovendien zou ik dan Daniele bedanken!
groet
Daniele: THANX, very interesting and inspiring.
1e persoon enkelvoud… : vind
Ahhh… Mischien in het Engels ook?
Hoewel ik zelf geen vogelfotograaf ben (wel eens een poging doe natuurlijk) heb ik met bewondering het interview gelezen. Telkens weer blijkt dat kennis van zaken, voorbereiding , visie en vooral geduld de eerste vereisten zijn voor deze boeiende tak van fotografie. Aan de hand van de foto’s is te zien dat het deze bijzondere fotograaf gelukt is. Dat verhaal van die actiefoto’s van vogels kan ik me wel enigszins voorstellen, omdat het visuele effect hiervan veel directer aanspreekt. Maar de echte kenners zullen vooral ook de wat genuanceerdere aspecten waarderen. Een leerzaam en onderhoudend interview. Wat mij bertreft: meer van dit soort ervaringsverhalen. Groet, C.
@Lenaswan: for English version as PDF, see link just below the title. Enjoy! Yola